หน้าแรก · ระบบส่งกำลัง · หน่วย ส.2 + ส.3

ปวช. พร้อมสอน ค่าตัวอย่างในโจทย์

คลัตช์ และอัตราทดเกียร์

รายวิชา 20101-2004 งานส่งกำลังรถยนต์ (รหัส ปวช. 2567 ตรงกับ 2562) · สูตร 13.6–13.7 · เอกสารทางการพิมพ์ชื่ออังกฤษผิดเป็น Automotive Suspension Job ให้ใช้ชื่อไทยนี้

ไปแบบทดสอบ

จุดประสงค์การเรียนรู้

คลัตช์แบบจานเสียดทาน

คลัตช์ตัดและต่อกำลังระหว่างเครื่องยนต์กับเกียร์ เพื่อให้เปลี่ยนเกียร์หรือหยุดรถได้โดยเครื่องยังเดิน ชุดที่พบบ่อยในรถเกียร์ธรรมดาประกอบด้วย

หลักการ: เมื่อไม่เหยียบคลัตช์ สปริงกดจะบีบจานคลัตช์ติดมู่เล่ กำลังถูกส่งต่อไปเพลาเข้าเกียร์ เมื่อเหยียบคลัตช์ แรงกดถูกคลาย จานคลัตช์หลุดจากมู่เล่ กำลังถูกตัด

แผนภาพคลัตช์ต่อกำลังและตัดกำลัง

กดปุ่มเพื่อดูชุดกด แยกจากมู่เล่เมื่อเหยียบแป้น และไหลของกำลังตามเพลาเข้าเกียร์

ภาพตัดตามยาวชุดคลัตช์

เครื่องยนต์ มู่เล่ จานคลัตช์ ชุดกด ลูกปืนถอด เกียร์ (เพลาเข้า) ทิศทางกำลัง แป้นคลัตช์

อาการที่พบบ่อย

อาการความหมายที่เป็นไปได้แนวตรวจ
คลัตช์ลื่น (เครื่องรอบขึ้นแต่รถไม่เร่งตาม)ผ้าคลัตช์บาง มีน้ำมันเปื้อน ชุดกดอ่อน ปรับระยะผิดตรวจคราบน้ำมัน ความหนาผ้า ตามคู่มือ
คลัตช์ไม่หลุด (เข้าเกียร์ลำบาก มีเสียง)ระยะเหยียบไม่พอ อากาศในระบบไฮดรอลิก ลูกปืนถอดหรือส้อมติด แผ่นบิดตรวจระยะฟรี ไล่ลม ตรวจชิ้นส่วนเมื่อถอด
สั่นเมื่อออกตัวจานบิด มู่เล่หรือชุดกดไม่ราบ สปริงบิดเสียตรวจพื้นผิวด้วยเครื่องมือวัดความราบ
เสียงเมื่อเหยียบลูกปืนถอดคลัตช์สึกฟังเทียบตอนเหยียบและไม่เหยียบ
ความปลอดภัย: ฝุ่นผ้าคลัตช์ของรถเก่าบางคันอาจมีแร่ใยหิน ห้ามเป่าด้วยลมอัด ให้ทำความสะอาดตามวิธีที่สถานศึกษากำหนด ชุดคลัตช์มีน้ำหนักและขอบคม ใช้เครื่องมือถอดชุดกดตามคู่มือ เพื่อไม่ให้สปริงดีด

เกียร์ธรรมดาและอัตราทดเฟือง

เกียร์ทำให้อัตราทดระหว่างเครื่องยนต์กับล้อเปลี่ยนได้ เกียร์ต่ำให้แรงบิดที่ล้อสูง ความเร็วรถต่ำ เกียร์สูงกลับกัน เกียร์ถอยหลังเปลี่ยนทิศการหมุนด้วยเฟืองตัวกลาง

อัตราทด i = จำนวนฟันเฟืองตาม (driven) / จำนวนฟันเฟืองขับ (driver)   i > 1 ทดรอบลง แรงบิดเพิ่ม   รอบออก = รอบเข้า / i   แรงบิดออก ≈ แรงบิดเข้า × i (ไม่คิดการสูญเสีย)

อัตราทดรวม = i_เกียร์ × i_เฟืองท้าย

ค่าตัวอย่าง เฟืองขับ 12 ฟัน เฟืองตาม 36 ฟัน → i = 3.0 : 1 ถ้าเข้า 3,000 rpm ออก 1,000 rpm

ค่าตัวอย่าง คู่ที่ 1: 17 และ 31 ฟัน คู่ที่ 2: 33 และ 14 ฟัน → i = (31/17) × (33/14) = 4.30 : 1

ค่าตัวอย่าง เกียร์ 1 = 3.5, เฟืองท้าย = 4.1 → i_รวม = 14.35 ถ้าแรงบิดเครื่อง 150 N·m แรงบิดที่ล้อ (ไม่คิดสูญเสีย) = 2,152.5 N·m

เครื่องคิดเลขอัตราทดเกียร์

ค่าตั้งต้นเป็นโจทย์ตัวอย่างในเอกสาร (12/36 ฟัน) ไม่ใช่ข้อมูลรถรุ่นใด

ใบงานปฏิบัติ

ปรับตามเครื่องฝึกและคู่มือรุ่นนั้น ห้ามแต่งสเปกเอง ค่าแรงบิดให้ใช้จากคู่มือเท่านั้น

จุดประสงค์: ชี้ชิ้นส่วนคลัตช์ วัดระยะแป้น แยกอาการลื่น/ไม่หลุด และคำนวณอัตราทดจากจำนวนฟันที่ครูกำหนด

เครื่องมือ: รถหรือชุดคลัตช์ฝึก, บรรทัดหรือเวอร์เนียร์, เครื่องมือถอดชุดกดตามคู่มือ, ไกด์ศูนย์จานคลัตช์, แว่นตา, ถุงมือ — ห้ามเป่าฝุ่นผ้าด้วยลมอัด

  1. ตรวจความปลอดภัยของยานพาหนะหรือแท่นฝึก ดึงเบรกมือ หนุนล้อถ้าอยู่บนพื้น
  2. ชี้มู่เล่ จานคลัตช์ ชุดกด สปริงไดอะแฟรม ลูกปืนถอด และแป้นคลัตช์
  3. วัดระยะเล่นแป้นตามวิธีคู่มือ (สายหรือไฮดรอลิก) บันทึก ค่าที่วัด ______ mm   ค่าในคู่มือ ______ mm
  4. ทดลองเข้าเกียร์เมื่อเหยียบคลัตช์สุด และสังเกตอาการลื่นตอนออกตัว — ห้ามทดลองลื่นคลัตช์โดยเจตนาเป็นเวลานาน
  5. คำนวณอัตราทดจากจำนวนฟันที่ครูให้   z1 ______   z2 ______   i = ______ : 1   ถ้ามีเฟืองท้าย i_รวม = ______
  6. ถ้าเป็นการถอดประกอบ: ใช้เครื่องมือพิเศษ วัดความหนาผ้าและความราบของมู่เล่ ประกอบกลับด้วยไกด์ศูนย์ แรงบิดตามคู่มือ จากนั้นเก็บเครื่องมือตาม 5ส

ที่สำหรับคำนวณ / บันทึก

แบบทดสอบท้ายหน่วย

เลือกคำตอบที่ดีที่สุด ข้อที่ใช้ตัวเลขเป็นค่าตัวอย่าง ข้อสอบชุดนี้เป็นสื่อฝึก ไม่ใช่ข้อสอบมาตรฐานวิชาชีพ

1. คลัตช์ลื่นมักมีอาการข้อใด

2. ลูกปืนถอดคลัตช์อยู่ระหว่างข้อใด

3. ถ้าเหยียบคลัตช์สุดแล้วยังเข้าเกียร์ดัง อาจเพราะข้อใด

4. ซิงโครไนเซอร์มีหน้าที่ข้อใด

5. ค่าตัวอย่าง อัตราทดเฟือง 3 : 1 เมื่อเฟืองขับ 15 ฟัน เฟืองตามมีกี่ฟัน

6. อัตราทดรวมเท่ากับข้อใด

7. ค่าตัวอย่าง เกียร์ 4.0 เฟืองท้าย 4.0 อัตราทดรวมเท่ากับข้อใด

8. เมื่อไม่เหยียบแป้นคลัตช์ ข้อใดอธิบายสถานะของชุดคลัตช์ได้ถูกต้อง

สแกนเพื่อเปิดแบบทดสอบบนโทรศัพท์

รหัส QR ใช้ได้เมื่อเว็บถูกโฮสต์เป็น http/https หากเปิดจากไฟล์ในเครื่อง ให้วางที่อยู่เว็บด้านล่างแล้วกดสร้างใหม่